# Transacties en categorisatie

> Transacties worden automatisch gecategoriseerd, en Gylder leert van je correcties. Hoe dat werkt, waarom sommige transacties niet als uitgave tellen, en hoe je ziet waarom een categorie gekozen is.

Elke transactie die binnenkomt van een gekoppelde rekening wordt automatisch gecategoriseerd. Je
hoeft ze niet zelf te sorteren, en het uitgavenoverzicht vult zich terwijl ze een categorie
krijgen.

De categorisatie draait op de servers van Gylder zelf. Je transactiegegevens gaan niet naar een
externe partij om gelabeld te worden.

## Een categorie corrigeren

Tik op een categorie om hem te wijzigen. Dat is de hele handeling.

Corrigeer je er een, dan biedt Gylder aan om **dezelfde categorie toe te passen op alle andere
transacties van die tegenpartij**, en vertelt erbij hoeveel dat er zijn. Bij een terugkerende
tegenpartij maakt dat van één correctie meteen tientallen.

Je correcties trainen het model ook. Een categorie die jij instelt geldt als juist, en vergelijkbare
transacties neigen daarna naar diezelfde categorie. Daarom corrigeer je in de eerste weken meer dan
in de maanden erna.

## Waarom deze categorie?

Bij elke transactie kun je opvragen hoe hij gelabeld is. Onder **Waarom deze?** krijg je een van
deze antwoorden:

**Jij hebt deze categorie ingesteld.** Er is niets afgeleid.

**Een geleerde overeenkomst.** Gylder vond transacties die jij al gecategoriseerd hebt en die op
deze lijken, en is die gevolgd. Er staat bij hoeveel dat er waren.

**Een startpatroon.** Voordat je veel gecorrigeerd hebt, valt Gylder terug op patronen uit
veelvoorkomende banktransacties.

Bij elk staat een betrouwbaarheid van hoog, gemiddeld of laag. **Laag** zegt ronduit dat Gylder het
niet zeker weet en dat je het misschien zelf wilt instellen, en dat is nuttiger dan een
zelfverzekerde gok.

## Wat niet als uitgave telt

Sommige transacties verplaatsen geld zonder dat je het uitgeeft, en die meetellen zou je uitgaven
veel hoger laten lijken dan ze zijn. Deze krijgen een eigen type en tellen niet mee:

**Overboeking**, geld tussen je eigen rekeningen. € 2.000 van betaal- naar spaarrekening is geen
€ 2.000 uitgeven.

**Transactie**, geld dat naar beleggingen gaat. Aandelen kopen zet contant geld om in bezit dat nog
steeds van jou is.

**Waardering**, een nieuwe waarde op een handmatige post, waarbij er helemaal geen geld beweegt.

**Aflossing**, geld dat je hypotheek verlaagt. Dat verlaagt een schuld in plaats van te verdwijnen.

Elk daarvan linkt door naar waar het over gaat, dus een aflossing opent de woning en een waardering
opent de post.

Dit is ook het antwoord op "waarom zijn mijn uitgaven lager dan wat er van mijn rekening af ging".
Het verschil zit meestal in overboekingen en beleggingstransacties, en dat werkt precies zoals
bedoeld.

## Vinden wat nog een categorie nodig heeft

Er is een weergave voor transacties zonder categorie, zodat je ze in één keer kunt doorlopen in
plaats van ze te moeten zoeken. Is die leeg, dan zegt het dat.

Je hoeft niet op nul uit te komen. Het uitgavenoverzicht werkt met wat er gecategoriseerd is, en
transacties zonder categorie worden gegroepeerd in plaats van verborgen.

## Het uitgavenoverzicht lezen

Het overzicht toont deze maand per categorie, met de verandering ten opzichte van vorige maand, en
je klikt door naar één categorie voor het verloop daarvan.

Daarnaast staan twee langere weergaven: de laatste 12 weken en de laatste 6 maanden. Eén maand is
rumoerig, en een categorie die in één maand alarmerend lijkt is over zes maanden vaak gewoon.

## Praktische opmerkingen

**Categorisatie heeft transacties nodig.** Alleen gekoppelde rekeningen die transacties leveren
produceren ze. Een handmatige post heeft een waarde, geen transactiestroom.

**Banktransacties komen per synchronisatie in een venster van 30 dagen binnen.** Verder terug wordt
niet alsnog opgehaald bij de bank.

**Correcties werken vooruit én terug.** Een regel op een tegenpartij past bestaande transacties aan
en stuurt wat er nieuw binnenkomt.