# Volatiliteit

> Volatiliteit meet hoeveel je portefeuille om zijn eigen gemiddelde heen beweegt. Het is de grondstof voor de meeste andere risicomaatstaven op het tabblad Rendement.

> Deze cijfers komen uit een rendementsreeks die de app op dit moment als in bewerking markeert.
> Waarden en posities staan daar los van. Zie [over deze cijfers](/metrics/about-these-numbers).

Volatiliteit is hoeveel je portefeuille heen en weer beweegt, uitgedrukt als één percentage per
jaar. Een portefeuille op 8% volatiliteit is gedreven; een op 40% heeft geschokt.

Het is het basisingrediënt voor de rest van het risicoblok. Sharpe deelt erdoor, Sortino vervangt
het door een eenzijdige variant, tracking error past het toe op je afstand tot een benchmark. Wie
deze snapt, snapt de andere makkelijk.

## Hoe het berekend wordt

Gylder neemt de dagelijkse procentuele verandering van de waarde van je portefeuille, berekent de
standaarddeviatie daarvan, en schaalt die naar een jaar:

```
volatiliteit = standaarddeviatie van dagrendementen × √252
```

De 252 is het aantal handelsdagen in een jaar. Vermenigvuldigen met de wortel daarvan is de
gebruikelijke manier om van een dagcijfer een jaarcijfer te maken, en het verklaart waarom 8%
volatiliteit per jaar hoort bij dagbewegingen die veel kleiner zijn dan 8%.

## Hoe je het leest

Hoger betekent een grotere spreiding van uitkomsten, in beide richtingen. Dat laatste vergeten
mensen: volatiliteit is symmetrisch, en een portefeuille die scherp omhoog springt telt precies zo
volatiel als een die net zo scherp daalt.

Gylder noemt een volatiliteit niet hoog of laag. Wat redelijk is hangt volledig af van wat je
aanhoudt. Een portefeuille kortlopende staatsobligaties en een van kleine groeiaandelen liggen niet
op dezelfde schaal, en één grens over beide zou niets betekenen.

De vergelijking die wel werkt is die met jezelf, over een even lange periode, vóór en na een
wijziging in wat je aanhoudt.

## Wat het niet zegt

Volatiliteit zegt niets over richting. Twee portefeuilles kunnen dezelfde volatiliteit hebben
terwijl de een verdubbelde en de ander halveerde.

Het gaat er ook van uit dat de spreiding van rendementen zich redelijk gedraagt, en dat doen echte
portefeuilles niet. Geconcentreerde posities en weinig verhandelde beleggingen leveren allebei een
cijfer op dat rustiger oogt dan de positie werkelijk is, omdat de koers simpelweg niet bijwerkte op
de dagen dat hij het hardst bewogen zou hebben.

Voor de variant die alleen naar dalingen kijkt, zie [Sortino-ratio](/metrics/sortino-ratio). Voor
het grootste werkelijke verlies in plaats van de gemiddelde spreiding, zie
[grootste terugval](/metrics/max-drawdown).

## Over nauwkeurigheid

Verder terug in de tijd bewaart Gylder je waardereeks per week in plaats van per dag, om het
dashboard snel te houden. Volatiliteit over een lange periode is daarom een benadering, en een licht
afgevlakte, omdat een weekreeks de dagbewegingen binnen die week niet ziet. Voor het lezen van je
portefeuille is dat eerlijk. Voor een rapportage met wettelijke status is het dat niet.